این چنین کنجکاوی و جستجو درباره منابع واریاسیون می تواند به کسب مهارت فنی کمک بزرگی کند و قدرت خلاقیت را گسترش بخشد . 

موتیف با تکرار به کار گرفته می شود ولی این تکرار می تواند عینی ، یا با تغییر و یا به صورت بسط داده شده باشد . در تکرارهای عینی همه طرح و ارتباطات حفظ می شوند . کلیه انتقالات به درجه های متفاوت به شکل واژگون ، قهقرایی ، کوچک شده و بزرگ شده است و چنانچه مشخصه ها و ارتباط نت ها را دقیقاً حفظ کنند ، تکرارهای عینی محسوب می شوند .

تکرارهای تغییر یافته در ضمن انجام واریاسیون پدیدار می گردند . این نوع تکرارها تنوعی به وجود می آورند که منجر به ایجاد فرم های موتیوی جدید برای استفاده های بعدی می شود .

بعضی از واریاسیون ها که تغییرات مقطعی صرف هستند ، واریانت نام دارند که تاثیر چندانی در ادامه قطعه ندارند و یا تاثیر کمی دارند ، بایستی به خاطر سپرده شود که واریاسیون یعنی تکراری که در آن برخی مشخصه ها تغییر یافته اند و بقیه شخصیت خود را حفظ کرده اند .

همه مشخصه ها اعم از ریتم ، فاصله ، هارمونی و طرح می توانند دستخوش تغییرات گوناگونی شوند . غالباً چندین شیوه واریاسیون برای تغییر چندین مشخصه همزمان به کار گرفته می شود ولی چنین تغییراتی نباید فرم موتیفی خیلی دورتر از موتیف اصلی را به وجود آورد . یک فرم موتیفی می تواند با انجام واریاسیون های بعدی در طول قطعه ، گسترش بیشتری یابد .

بنابراین در حین انجام واریاسیون لازم است بعضی از طرح های کم اهمیت تغییر یافته و بعضی طرح های پر اهمیت حفظ شود . حفظ طرح های ریتمیک به طور موثری ارتباط مطالب را حفظ می کند . باید اضافه کرد برای تعیین اینکه کدام طرح مهم تر است ، تشخیص آهنگساز با توجه به هدفش از آهنگسازی اهمیت دارد . در حین انجام این تغییرات و جا به جایی ها فرم های موتیوی متنوعی به وجود می آید که با یکی از فرمول های مشخص مطابقت می کند .

موسیقی چند صدایی را می توان روش بسط و گسترش واریاسیون نامید به این معنا که در توالی فرم های موتیوی که در حین انجام واریاسیون روی موتیف اصلی به وجود می آید ، حرکتی هست که با بسط و گسترش می تواند مقایسه شود ولی تغییر در مفاهیم فرعی ، به شکل نت های زینت تاثیرات موضعی دارند و نتیجه خاصی به وجود نمی آورند . چنین تغییراتی بهتر است واریانت نامیده شوند .