موسیقی فیلم

- اپرا : هنرهای درام ، صحنه ، بازی ، موسیقی ، شعر ، نور ، لباس ، دیالگ .

اول موسیقی نوشته می شود .

- موسیقی برنامه ای : چهار فصل ویوالدی . بعد از ظهر یک دیو کلود دبوسی .

- اولین پیدایش موسیقی فیلم - همراه با پیدایش سینما بود . سال 1895 برادران لومیر در پاریس . اجرای زنده پیانو همراه فیلم بود . برای پوشاندن صدای دستگاه نمایش و توجه مردم به فیلم . بعدها چند نوازنده و ارکستر . استفاده از ارگ (بوق ، سوت قطار ، افکت) .

- فهرست موسیقایی :  کمپانی ادیسون سال 1909 ( خوشایند ، عاشقانه ، غمگین ، سرزنده و ... ) .

برگه راهنما : ماکس وینکلر کمپانی کارل فیشر . چه قطعه ای در کجای فیلم و به چه مدت زمان .

اولین قدمهای ورود صدا به سینما : سال 1920 :

1- صدا روی فیلم : فتو الکتریک دکتر لی دوفارست .

2- صدا روی دیسک : برادران وارنر.

اولین فیلم ناطق :  توسط برادران وارنر محصول 1927

*** فیلم خواننده جاز کارگردان الن کروسلند آهنگساز لوئیس سیلورز بازی ال جالسن.

در عرض چندین ماه 15.000 سالن نمایش مجهز به تجهیزات صدا شد و 10.000 نوازنده بیکار شدند.

اصول بنیادی آهنگسازی فیلم :

1-  فاقد فرم : از آنجا که طبیعت فیلم سیال ، بی قاعده و غیر قابل تکرار است موسیقی هم باید چنان باشد .

2- هماهنگی با سر و صداهای اطراف .

3- به بیان فیلم کمک کند . نباید احساس سطحی کند .

موسیقی فیلم باید :  

1- فضای سازی کند . 2- رنگ آمیزی آوایی تصاویر

دو فاکتور مهم در موسیقی فیلم :

1- جا و مکان :  تاریخی ، افراد ، موقعیت ومکان

2- بیان احساس : حالت را تاریک و روشن کند ، گرم و سرد ، بیان ناگفته احساسات ، پیش برنده فیلم ، اوج دهنده احساسات .

چرا به موسیقی فیلم نیاز است :

1- پدیده حرکت : از نظر استاتیکا (فلسفه زیبا شناسی) باهم متحد هستند .

2- حرکت اصوات حرکت تصاویر را تقویت میکند .

3- تعادل تجربه حسی دیدن و شنیدن : هنگامی که با بیش از یک حس به درک میپردازیم در آرامش بیشتری به سر میبریم .

نبایدها در موسیقی فیلم :

1- موسیقی نباید بر یک سکانس غلبه کند . 2- نباید آنچه تصویر میگوید را تکرار کند .

انواع موسیقی در فیلم :

1- موسیقی واقعی 2- موسیقی فونکسیونل 3- موسیقی آنی .

ساختارهای دراماتیک موسیقی :

1- موسیقی و حرکت : میکی موس ، محصول والت دیسنی 1928

*** فیلم میکی موس .

*** تام و جری:  آهنگساز (اسکات برادلی) 1940 - 1957 توسط (مترو گلدوین مایر)  در هالیود ، دیکتاتور بزرگ : کارگردان ، آهنگساز (چارلی چاپلین) .

2- موسیقی مکان و چشم انداز طبیعی : استفاده از یک ساز بومی یا موسیقی محلی . استفاده از موسیقی امپرسیونیسم (دریافتگری)نیمه دوم قرن 19 در فرانسه (کلود دبوسی و موریس راول)

*** فیلم گاندی از ساز سیتار و آواز هندی کارگردان : ریچارد اتنبرو موسیقی : راوی شانکار و جورج فنتون . محصول   1981 .

*** مستند جاده ابریشم : آهنگساز (کیتارو)  .

3- موسیقی دوران و جلوه های تاریخی : موسیقی مخصوص همان زمان و سبک و مکان .

*** فیلم رومئو و ژولیت محصول 1968 کارگردان (فرانکو زفریلی) بر اساس نمایشنامه ویلیام شکسپیر موسیقی (نینو روتا 1911-1979 ایتالیا - پدرخوانده) .

4- موسیقی برای ایجاد کشش دراماتیک : اوج احساس در جایی از فیلم ، شادی ، عشق ، خزن . احساس کشش را در لحظاتی که تصاویر روی پرده بسیار آرام و ساکن هستند به بیننده القا کند .

*** فیلم همشهری کین : محصول 1941 آمریکا ، کارگردان : (اورسن ولز) موسیقی : (برنارد هرمان) . تیتراژ فیلم ایجاد ترس و کشش . در 26 نما از اولین نوشته که در سکوت تصویر میشود . لحظه به لحظه ارتباط تصاویر و موسیقی پیگیری شده است .

5- موسیقی کمدی : شاید فکر شود موسیقی آن جدی نیست ولی سخت ترین موسیقی و آهنگسازی را دارد . تکنیک ترکیب ریتم ها و سازها غیر معمول است .

*** فیلم عصر جدید : محصول 1936 کارگردان و آهنگساز (چارلی چاپلین) .

*** فیلم دیکتاتور بزرگ : محصول 1940 . کارگردان و آهنگساز (چارلی چاپلین) . در صحنه بازی چاپلین با بادکنک با وجود صحنه کمیک موسیقی جدی است . و تلخی به بازی گرفتن دنیا و رویاهای و آرزوهای هیتلر برای تسخیر جهان است .

6- موسیقی برای بیان احساسات انسانی : وقتی نتوان احساسات انسانی را در قالب تصویر بیان کرد از موسیقی بهره میبریم .

*** فیلم آرواره ها : محصول 1975 آمریکا. کارگردان(استیون اسپیلبرگ) موسیقی (جان ویلیامیز).

عنوانهایی برای شناسایی موارد استفاده موسیقی :

1- تشدید یا آرامش بخشیدن روند حرکت فیلم .

2- انعکاس احساسات و ایجاد فضاسازی .

3- بعد جدید و تفسیر آهنگساز (تفسیر آهنگساز از یک شخصیت = شاد است ولی تنهاست)

4- همگام با حرکت (اکشن)

5- یک عنصر زمان و مکان

6- یک عنصر کمدی

7- برای یکدستی (اتحاد).تکنیک لایت موتیف ، یک تم و بعد واریاسیون ، دولوپمان(بسط وگسترش)

تقسیم بندی موسیقی برای فیلم :

1- تم شخصیت : لایت موتیف برای یک فرد 

2- تم های محلی ، مکان و زمان توسط موسیقی 

3- حالات : بیان احساسات انسانی  

4- تمپو : ریتم فیلم و اکشن حرکت

5- تدوام : ادامه موسیقی از یک صحنه به صحنه دیگر ، برای یکدست شدن آن .

 فیلم بوچ کسیدی و ساندانس کید : محصول 1969 آمریکا . کارگردان (جورج روی هیل) موسیقی (بورت بکراک) برنده اسکار بهترین موسیقی . سفر هشت هزار مایلی آنها توسط موسیقی در چند دقیقه بسیار حساب شده تداوم می بخشد بدون اینکه حس تداوام داستان از بین برود .

6- اخطار دهنده ها : اتفاقاتی که قرار است بیفتد را پیش آگاهی می دهد . فیلم های وسترن و جنگی .

7- توضیحی : توضیح داستان یا چیزی که در درون شخصیت می گذرد .

8- طنز ، شوخ طبعی .

موسیقی در گذر زمان :

1- موسیقی در فیلم های مستند : ارزشمند تر از داستانی است .

*** مستند برلین سمفونی یک شهر بزرگ : محصول 1927 ساخته (والتر روتمن) موسیقی (ادموند مایزل) .

*** مستند : سیاره زمین : محصول شبکه بی بی سی سال 2006 و 5 سال ساخت آن طول کشید . کارگردان(الستر فاترجیل) موسیقی : (جورج فنتون) .

2-  فیلم موزیکال : تاکید بر موسیقی و رقص و آواز . فیلم خواننده جاز .

3- موسیقی کنسرتی ، اپرا و باله در سینما : ساخت فیلم درباره زندگی یک آهنگساز .

فیلم آتش جادویی (1955) کارگردان (ویلیام دیترله) William Dieterle  زندگی ریچارد واگنر آهنگسازآلمانی قرن 19 شهرت در اپرا .

4- اپرا : فرم های محبوب قبل از پیدایش سینما بود . سرانجام راه خود را به سینما باز کرد .

درفیلم همشهری کین ، یک سکانس اپرا توسط (برنارد هرمن) طراحی شده است .

5- باله :اجرای صحنه ای رقص به همراه موسیقی است ، پیدایش قرن 15 .

6- تم های آوازی در فیلمها : برای جذب مشتری و فروش موسیقی مجزای از فیلم .

7- موسیقی جاز و پاپ در سینما : در پایان دهه 40 و شروع دهه 50 موسیقی جاز حرف اول را در موسیقی فیلم میزد .

8- ورود موسیقی پاپ به دنیای سینما : راک اندورل و راک .

9 - موسیقی الکترونیک در سینما : در اوایل قرن 20 موسیقی نو شروع شد . با کنار گذاشتن ریتم ، فرم ، پرهیز از تنالیته . دودکافونیک ، کانکریت ، الکترونیک ، سریال .

همزمان ضبط دیجیتال موسیقی شروع شد و دستگاه سینتی سایزر اختراع شد .

*** فیلم ارابه های آتش : محصول (1981) بریتانیا . کارگردان(هیون هاتسن) آهنگساز(ونجلیس) . برنده اسکار بهترین موسیقی فیلم 1981.

10 - موسیقی و انیمیشن : والت دیسنی میکی موس را شروع کرد و بعد از سال 1927 پس از تولید فیلم خواننده جاز تصمیم گرفت ادامه کار را به صورت ناطق انجام دهد .

*** فیلم سفید برفی و هفت کوتوله : محصول  سال 1937 آمریکا کارگردان (دیوید هند) موسیقی (فرانک چرچیل ، پل اسمیت ، لی هارلاین) . یک فیلم اپرا به صورت انیمیشن که آوازهای بسیاری برای آن ساخته شد .

مراحل ساخت موسیقی فیلم :

1- انتخاب آهنگسار توسط کارگردان یا تهیه کننده . بر اساس آشنایی با آهنگساز یا معروفیت و نام آهنگساز.

2- خواندن فیلم نامه یا حضور آهنگساز در جلسات فیلمبرداری . جان ویلیامز : من ترجیح میدهم فیلمنامه را نخوانم . چون این باعث میشه من در ذهن فیلم دیگری بسازم .

3- همفکری با کارگردان و انتخاب جاهای از فیلم که نیاز به موسیقی دارد .

4- زمان سنجی دقیق سکانس هایی که نیاز به موسیقی دارد .

5- ساخت یک موتیف بر اساس ایده فیلم ، صحنه ، شخصیت ، جا و مکان ، ژانر فیلم و ... .

6- بسط موتیف و تبدیل کردن به یک ملودی .

7- هارمونیزاسیون کردن یا کنترپوانیک کردن ملودی و کامل کردن شخصیت موسیقی برای فیلم .

8- ارکستراسیون کردن قطعه موسیقایی .

9 - شروع ضبط موسیقی و رهبری کردن ارکستر برای نتیجه بهتر و هماهنگی حس قطعه ساخته شده و مورد نظر آهنگساز با چیزی که نوازندگان اجرا میکنند .

10- میکس و مسترینگ کردن آهنگ .

11- تدوین موسیقی با فیلم .

عوامل تاثیرگذار در بیان یک قطعه موسیقی برای فیلم :

1- فاصله ملودی از نظر نوع حرکت : فواصل متصل ، فواصل منفصل . 

2- فاصله ملودی از نظر ارتفاع : فواصل دیسونانس (مطبوع) ، فواصل کنسونانس (نامطبوع).

3- هارمونی : هارمونی دیسونانس (مطبوع) ، هارمونی کنسونانس (نامطبوع) ، هارمونی خنثی .

4- تنالیته و گام و مد : گام مینور ، گام ماژور ، مدهای کلیسایی ، مدهای محلی یا ملی و ... .

5- تمپو و سرعت : سرعت قطعه که میتوان بر حسب ریتم فیلم آن را انتخاب کرد .

6- متر و ریتم قطعه : انتخاب چه دیرندی از نت ها و انتخاب نوع ریتم مثلا 4/4 یا 6/8 .

7- شدت و ضعف : دینامیک انتخابی برای اجرای قطعه می توان تاثیری متفاوت ایجاد کند مثلا fff فورته فورته سیمو اثری کاملا متفاوت از ppp پیانو پیانو سیمو دارد .  

7- فرم : چگونگی قرار دادن ملودی ها و جمله در ساختار موسیقایی . مثلا فرم A-B-A  یا فرم روندو A-B-A-C-A-D .

8- تکنیک های بسط و گسترش : تکنیک لایت موتیف ، تکنیک واریاسیون ، تکنیک دولپمان (بسط و گسترش) ، تکنیک تکرار ساده .

9- ارکستراسیون : انتخاب سازبندی که خود ترکیب ساز میتواند تاثیرو بیان متفاوتی داشته باشد . مثلا یک قطعه موسیقی که با سازهای بادی برنجی ارکستراسیون شود یا سازهای زهی یا الکترونیک ، بیان و تاثیری متفاوت دارد .

10- رهبری : رهبری هر فردی برای ارکستر تاثیری کاملا متفاوتی در بیان قطعه موسیقایی دارد .

11-  میکس و مستریک : میتوان در این مرحله درخشندگی و بیان هر ساز یا ارکستر را تغییر داد و دینامیک و بعد و پرسپکتیو (perspective)  موسیقی را مشخص کرد و اجرای تکنیک های مهندسی صدا رو موسیقی مثل : اکولایزکردن ، اجرای کمپرسورها ، اف ایکس ها ، پنینگ ، دیلی ، ریورب و ... .

12- تدوین موسیقی با فیلم : این مرحله خیلی مهم است چون میتواند همه زحمات آهنگساز را نابود و کم رنگ کند یا بر عکس موثرتر و پررنگتر کند .